[ Zamknij ]

Nowe zasady dotyczące cookies
W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów na stronie Polityka Prywatności.


rejestracja

Dystrybucja gorącego powietrza - w teorii

Opublikowano: 21.05.2008
image

Wybór wkładu kominkowego
Kominek stanowi bardzo wydajne i ekonomiczne źródło ciepła w budynku. Budowa rozprowadzenia pozwala na stworzenie z niego skutecznego i taniego systemu grzewczego. Taniego, gdyż w przypadku większości instalacji - koszt elementów i montażu systemu DGP stanowi nie więcej niż 20% kosztu budowy kominka z zamkniętą komorą spalania (z wkładem kominkowym). Tylko kominki posiadające wkład kominkowy umożliwiają budowę systemu DGP. Kominki z zamkniętą komorą spalania posiadają daleko większą sprawność (przeciętnie około 70%, przy około 20% w przypadku kominków z otwartym paleniskiem).

Decydując się na zakup wkładu kominkowego, który będzie służył nam do ogrzewania mieszkania czy domu, a ogień w nim nie będzie rozpalany tylko okazjonalnie, powinniśmy zastanowić się nad zakupem wkładu przeznaczonego do ciągłego palenia. Wkłady tego typu są skonstruowane w specjalny sposób, który zwiększa zdecydowanie ich trwałość i odporność na długotrwale utrzymującą się wysoką temperaturę. Wszystkie wkłady kominkowe posiadają specjalne ożebrowanie, które działa jak radiator -poprzez dużą powierzchnię, bardziej efektywnie oddaje ciepło do otoczenia. Wybór palenisk na rynku jest dziś bardzo duży. Przed decyzją zakupu należy poradzić się eksperta, który doradzi jaki wkład będzie najbardziej pasował do instalacji, zarówno pod względem mocy nominalnej, przeznaczenia (do ciągłego palenia lub nie), funkcjonalności, jak i estetyki.

Należy pamiętać, iż w myśl obowiązującego prawa, kominek nie może być jedynym źródłem ciepła- a jedynie może służyć jako uzupełnienie istniejącej instalacji grzewczej. Powodem tego typu regulacji jest chęć zapewnienia ogrzewania budynku w przypadku długotrwałej nieobecności mieszkańców. Dlatego też instalacja kominka nie zwalnia od konieczności posiadania w budynku niezależnej instalacji grzewczej CO.

Regulacje prawne i zasady sytuowania kominka w budynku
Sposób ogrzewania domu kominkiem został prawnie uregulowanyna mocy nowelizacji Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynkiiich usytuowanie Dz.U.Nr75z2002 poz. 690 §132

Kominki opalane drewnem z otwartym paleniskiem lub zamkniętym wkładem kominkowym mogą być instalowane wyłącznie w budynkach jednorodzinnych, mieszkalnych w zabudowie zagrodowej i rekreacji indywidualnej oraz niskich budynkach wielorodzinnych, w pomieszczeniach:
1) o kubaturze wynikającej ze wskaźnika 4m3/kW nominalnej mocy cieplnej kominka, lecz nie mniejszej niż 30m3,
2)  spełniających wymagania dotyczącej wentylacji o których mowa w §150 ust. 9,
3)  posiadające przewody kominowe określone w§140 ust.1i2 oraz §145 ust.1,
4)  w których możliwy jest dopływ powietrza do paleniska kominka ilości:
    a) co najmniej 10m3/h na 1kW nominalnej mocy cieplnej kominka dla kominków o obudowie zamkniętej,
    b) zapewniającej nie mniejszą prędkość przepływu powietrza w otworze komory
spalania niż 0,2m/s dla kominków o obudowie otwartej.

Pomieszczenie, w którym znajduje się kominek powinno spełniać wszystkie warunki i wymagania dla jego prawidłowej eksploatacji. Musi istnieć możliwość odprowadzenia spalin poprzez komin o odpowiednich parametrach technicznych oraz sprawna wentylacja nawiewno -wywiewna całego pomieszczenia. Niezbędnym jest przestrzeganie określonych zasad montażu, w tym właściwe zestawienie elementów i rozmieszczenie kratek nawiewnych. W budynku ogrzewanym przez kominek musi być zachowana właściwa cyrkulacja powietrza pomiędzy ogrzewanymi pomieszczeniami, a pomieszczeniem w którym znajduje się kominek. Ciepłe powietrze rozprowadzone rurami, po schłodzeniu, musi mieć możliwość powrotu do kominka.

Dystrybucja gorącego powietrza - projektowanie instalacji
Straty mocy cieplnej ogrzewanych pomieszczeń - dobór mocy kominka
Moc kominka dobieramy w zależności od izolacji budynku i powierzchni ogrzewanej, wyliczając ją z bilansu cieplnego budynku.

Straty mocy cieplnej ogrzewanego pomieszczenia:

Q=A*k*(tw-tz) [W]

gdzie:
A - powierzchnia ogrzewana (ścian, podłóg, sufitu itp.) [m2]
k - współczynnik przenikania ciepła przez przegrody budowlane
(średni przyjęty na przykład z projektu budowlanego domu)
[W/m2K]
(tw - tz) - zakładana różnica temperatur wewnątrz i na zewnątrz pomieszczenia (domu) [oC]


Można je wyliczyć w sposób uproszczony:

Q=V*G*(tw-tz) [W]

gdzie:
V - kubatura pomieszczeń ogrzewanych [m3]
G - średni współczynnik przenikania ciepła [W/m3oC]
Można przyjąć:
G=0,75 dla budynków dobrze izolowanych
G=0,90 dla budynków średnio izolowanych
G=1,20 dla budynków o słabej izolacji
(tw - tz) - zakładana różnica temperatur wewnątrz i na zewnątrz pomieszczenia(domu) [oC]

Dobór instalacji dystrybucji gorącego powietrza
System dystrybucji gorącego powietrza powinien być starannie zaprojektowany dla potrzeb konkretnego domu, zaleca się, by był on już przewidziany na etapie projektowania budynku. Aby właściwie dobrać rodzaj systemu (grawitacyjny, czy wymuszony) oraz aby poprawnie skomponować jego elementy trzeba wykonać zestaw obliczeń. Wyliczenia te mają na celu zapewnienie skuteczności działania instalacji czyli zapewnić, iż powietrze ogrzewane przez kominek dotrze do wszystkich zaplanowanych pomieszczeń oraz,żejego temperatura będzie wystarczająca dla ich ogrzania. Obliczenia te można wykonać samodzielnie, zaleca się jednak ich przeprowadzenie przez fachowca (projektanta, firmę instalacyjną).

Jeśli powierzchnia do ogrzania jest niewielka a pomieszczenia do ogrzania znajdują się w niewielkiej odległości od kominka (tak, by przewody instalacji nie miały więcej niż 4-5m długości), można zdecydować się na system grawitacyjny, który jest tańszy a dla niewielkich powierzchni zapewni wystarczającą wydajność (różnica temperatury wywołująca ruch ciepłego powietrza ku górze będzie wystarczająca do pokonania odległości od kominka do wylotu przewodu grzewczego). Ta niewielka odległość kominka do nawiewów oraz stosunkowo mała prędkość krążącego powietrza powoduje, iż osiąga ono znaczną temperaturę, co może prowadzić do przypalania się kurzu (pirolizy)na wylocie z kratek lub anemostatów. Dlatego też obecnie raczej odchodzi się od tego typu rozwiązań.

Chcąc ogrzać większą powierzchnię lub cały dom, powinniśmy zdecydować się na system wymuszony, którego centralny punkt-aparat nawiewny-będzie zasysał powietrze z okapu kominka i tłoczył je do nawet bardzo odległych wylotów.

Przy wyborze systemu wymuszonego musimy sprawdzić czy możliwe będzie wydajne ogrzanie tej powierzchni kominkiem -obliczając strumień powietrza potrzebne go do jej ogrzania i straty ciśnienia na poszczególnych odnogach systemu.

Otrzymany wynik pozwoli nam na dobranie właściwego typu aparatu nawiewnego oraz przy zastosowaniu regulatora obrotów lub Automatycznego Regulatora Obrotów, na dokładne dopasowanie jego wydajności do potrzeb konkretnej instalacji. Jeśli otrzymana wartość wydatku powietrza jest większa niż wydajność największego aparatu nawiewnego lub jego spręż jest niewystarczający dla pokonania strat ciśnienia instalacji, należy zastanowić się nad zmianą konstrukcji instalacji, albo ograniczając powierzchnię do ogrzania, albo projektując układ z dwoma aparatami nawiewnymi. Poniżej przedstawiamy krok po kroku schemat obliczeń, które należy wykonać aby dokładnie sprawdzić skuteczność projektowanego systemu dystrybucji gorącego powietrza z kominka.


Strumień nawiewanego powietrza
Objętość  nawiewanego  powietrza na  godzinę  (strumień  powietrza) pomieszczenia do temperatury tw można obliczyć ze wzoru:


Straty ciśnienia w instalacji nawiewnej
Straty ciśnienia w instalacji wyznacza się w celu sprawdzenia czy spręż dobranego aparatu nawiewnego jest wystarczający. W tym celu należy obliczyć opory przepływu na odcinkach prostych, kształtkach, filtrach oraz na elementach dyfuzyjnych (kratkach lub anemostatach) użytych w projektowanym systemie.

Straty odcinków rurowych prostych oblicza się na podstawie oporu jednostkowego Ri długości odcinka L. Wartości R dobiera się z nomogramu wybierając potrzebny strumień powietrza oraz średnicę rury. Strzałkami oznaczono przykład wyznaczania oporów miejscowych (wykres poniżej).

Przy zastosowaniu innych materiałów niż blacha stalowa wartości odczytane z nomogramu należy pomnożyć przez współczynnik poprawkowy C uwzględniający szorstkość kanałów, który wynosi dla:
- kanałów murowanych C = 3
- kanałów betonowych C = 2
- kanałów murowanych gładko wyprawionych C = 1,5


Wartości z nomogramu dla przekrojów okrągłych można stosować także dla kanałów prostokątnych. Należy wówczas obliczyć średnicę zastępczą, przez którą przepływa powietrze o tej samej prędkości, co w kanale prostokątnym:


Gdzie a i  b oznaczają boki kanału:
- dla kanału prostokątnego 150 x 50mm, średnica zastępcza wynosi: dz = 75mm
- dla kanału prostokątnego 200 x 90mm, średnica zastępcza wynosi: dz=125mm

Poniżej przedstawiamy opory przepływu w rurach elastycznych (wykres po lewej),z którego korzysta się identycznie jak w przypadku rur gładkich oraz wykres oporów miejscowych w kolanie 90o, które zależą od prędkości przepływu powietrza i stosunku promienia łuku kolana do jego średnicy. Opory przepływu zależą również od temperatury powietrza (lewa część wykresów).

Strzałkami oznaczono przykład wyznaczania oporów miejscowych.




Wyliczanie oporów przepływu kształtek

Na straty miejscowe w kształtkach składają się różne straty: na tarcie, straty uderzeniowe i na oderwanie strugi. W obliczeniach strat miejscowych ζ mnoży się współczynnik oporów miejscowych C przez ciśnienie dynamiczne pd w przekroju wejściowym.

Ciśnienie dynamiczne określa się z zależności





Opory przepływu urządzeń (filtrów, bypassów, anemostatów, kratek nawiewnych)
Opory  przepływu  tych  elementów   wyznacza  się  na  podstawie  nomogramów  lub  odczytuje  z charakterystyk przepływu.

Wykres strat ciśnienia przykładowych urządzeń - bypassa BAN2 oraz elementów nawiewnych (kratki Kz2i anemostatu 125) w zależności od prędkości przepływu powietrza:







Charakterystyki   oporów   innych   urządzeń,   oraz   elementów   nawiewu    (anemostatów,    kratek) przedstawione są na kolejnych stronach niniejszego opracowania, w części katalogowej.
 
Suma strat ciśnienia całkowitego wynosi


Przykład obliczeń systemu DGP

Aby przedstawioną powyżej teorię uczynić bardziej przystępną dla potencjalnego użytkownika, projektanta lub instalatora kominka zobrazujemy ją przykładem obliczeń dla mieszkania o rozkładzie pomieszczeń przedstawionym na poniższym rysunku.


I. Dobór mocy grzewczej kominka:

Obliczymy najpierw zapotrzebowanie pomieszczeń na ciepło:

Powierzchnia użytkowa domu A=140[m2]
Wysokość pomieszczeń h= 2,6 [m]
Kubatura pomieszczeń V= Axh = 364[m3]

Zakładamy temperatury dla jakich wykonamy obliczenia:
Zakładana maksymalna temperatura wewnątrz pomieszczeń tw= 20 [oC]
Zakładana minimalna temperatura na zewnątrz pomieszczeń tz= -20 [oC]

Przyjmujemy współczynnik przenikania ciepła naszego domu, z projektu lub w sposób uproszczony:

Współczynnik przenikania ciepła dla domu dobrze izolowanego G=0,75 [W/m3oC]

Zapotrzebowanie ciepła obliczamy ze wzoru:   Qs =364 0,75 (20-(-20))= 10920 [W]

Z wyliczeń wynika, że do ogrzewania można użyć wkład kominkowy o mocy nominalnej ~ 11 KW

Uwaga: Orientacyjnie można przyjąć, że 1[kW] mocy nominalnej kominka ogrzewa średnio 10 [m2] powierzchni domu (o standardowej wysokości pomieszczeń).

Moc nominalna jest to moc kominka uśredniona w czasie, a nie moc maksymalna, jaka najczęściej jest podawana przez producenta. Moc maksymalna jest osiągana przez krótki okres czasu. Trzeba wziąć pod uwagę również sprawność kominka, która wynosi około 70%. Czyli 70% energii powstającej podczas spalania drewna odzyskuje się w postaci ciepła.

Do obliczeń mocy kominka przyjęto temperaturę pomieszczeń ogrzewanych tw = 20 [oC] i minimalną temperaturę na zewnątrz tz = -20 [oC]. Różnica temperatur wynosi 40 [oC]. Biorąc pod uwagę to, że sezon grzewczy trwa 6 miesięcy, a minimalne temperatury powietrza na zewnątrz występują tylko przez krótki okres czasu, to można przyjąć do obliczeń średnią temperaturę zewnętrzną w całym okresie grzewczym tzś= -5 [oC] .Dla takiego przypadku, który zakłada, że kominek nie będzie używany jako jedyne źródło ciepła w przypadku skrajnie niskich temperatur zewnętrznych dobór mocy kominka obrazuje poniższy przykład:


Powierzchnia użytkowa domu A=140[m2]
Wysokość pomieszczeń h= 2,6 [m]
Kubatura pomieszczeń V= Axh=364 [m3]
Temperatura wewnątrz pomieszczeń tw= 20 [oC]
Temperatura na zewnątrz pomieszczeń tzś = -5 [oC]
Współczynnik przenikania ciepła G=0,75 [W/m3oC]

Zapotrzebowanie ciepła   Qs  =364-0,75-(20-(-5))= 6825 [W]

Jest to realna moc grzewcza, z jaką będzie pracował wkład kominkowy.

Zapotrzebowanie na ciepło na 1 [m2] powierzchni mieszkalnej wyniesie:

QŚA = 6825h- 140 = 48,75 [W/m2]

Zapotrzebowanie na ciepło na 1 [m3] kubatury ogrzewanej wyniesie:


Qśv =6825-364 = 18,75 [W/m2]

Obliczanie strumienia powietrza nawiewanego dla pomieszczeń wg rysunku

(na poprz. stronie)

Dla pomieszczeń 1,2 i 3 do których będzie dostarczane ciepłe powietrze z kominka należy teraz wyliczyć zapotrzebowanie na ciepło jako iloczyn ich powierzchni i jednostkowego zapotrzebowania na ciepło wyliczone powyżej. Strumień powietrza wyliczymy jako iloczyn kubatury i zakładanej krotności wymian powietrza (przyjęto 3 wymiany na godzinę) lub za pomocą wzoru ze str. 5:
V = 0,1594 * Qs


Po wyliczeniu strumienia powietrza potrzebnego do ogrzania domu, posługując się charakterystyką aparatów nawiewnych należy dobrać właściwy typ zważając by przy zakładanej wydajności posiadał jeszcze odpowiedni spręż. Na podstawie powyższych wyliczeń z wykresu wydajności aparatu nawiewnego można wstępnie dobrać aparat nawiewny AN2, dla którego dla wydajności 331,70 [m3/h] spręż wynosi 150 [Pa] (wykres poniżej).


Obliczanie strat ciśnienia w instalacji nawiewnej

Obliczanie strat ciśnienia w instalacji nawiewnej wykonanej wg. poniższego schematu, przy zastosowaniu aparatu nawiewnego AN2zbypassem termostatycznym BAN2, dostarczającej gorące powietrze do trzech pomieszczeń. Przewody zakończone są anemostatami nawiewnymi.

Schemat rozprowadzenia (wersja 3 wymiarowa). Zaznaczono na niej numerami kanały rozprowadzające i inne elementy instalacji a literami elementy dyfuzyjne (anemostaty nawiewne).


Należy teraz obliczyć opory przepływu jakie stwarzają poszczególne nitki instalacji wraz ze wszystkimi znajdującymi się po drodze kształtkami, filtrami (bypassem) oraz elementami dyfuzyjnymi (anemostatami). Wszystkie dane dotyczące elementów systemu zostały dla większej przejrzystości zebrane w tabelę a wyliczenia dokonano dla wersji instalacji na kształtkach okrągłych i prostokątnych.
WERSJA I: Powietrze transportowane rurami elastycznymi RESD, a zastosowane kształtki mają przekrój okrągły.


Mając określone opory przepływu dla wszystkich elementów instalacji (1 do 7) możemy teraz obliczyć sumę oporów przepływu powietrza do punktów A,BiC:

A) sumujemy opory elementów:1+5+6+7 =28,1+ 26,5+22+15,85=92,45 [Pa]
B) sumujemy opory elementów:3+4+5+6+7=24,3+50+26,5+22+15,85=138,65 [Pa]
C) sumujemy opory elementów:2+4+5+6+7=25,2+50+26,5+22+15,85 =139,55 [Pa]

Jak widać największy z oporów przepływu dla nitki instalacji do punktu C nie przekracza 150 Pa, tak więc dobrany wcześniej aparat nawiewny AN2 (331,7 m3/h, 150Pa) będzie wystarczający do pokonania oporów przepływu powietrza w obliczanej instalacji nawiewnej.

W punktach A), B),C)ciśnienie powietrza powinno być takie same, dlatego przed punktem A)należy je wyregulować przez zastosowanie przepustnicy lub skręcenie anemostatu. 

WERSJA II: Powietrze transportowane rurami i kształtkami prostokątnymi 200x90mm (średnica zastępcza dla takiego przekroju wynosi dz=125 [mm])


Mając określone opory przepływu dla wszystkich elementów instalacji (1 do 7) możemy teraz obliczyć jako sumę opory przepływu powietrza do punktów A,BiC:

A) sumujemy opory elementów:1+5+6+7=31+39,65+22+15,85=108,5 [Pa]
B) sumujemy opory elementów:3+4+5+6+7=21,8+36,0+39,65+22+15,85 =135,3 [Pa]
C) sumujemy opory elementów:2+4+5+6+7=22,4+36,0+39,65+22+15,85 =135,9 [Pa]

Jak widać największy z oporów przepływu dla nitki instalacji do punktu C nie przekracza 150 Pa, tak więc dobrany wcześniej aparat nawiewny AN2 (331,7 m3/h, 150Pa) będzie wystarczający do pokonania oporów przepływu powietrza w obliczanej instalacji nawiewnej.
W punktach A), B),C)ciśnienie powietrza powinno być takie same, dlatego przed punktem A)należy je wyregulować przez zastosowanie przepustnicy lub skręcenie anemostatu.

Objaśnienia symboli użytych w tabelach

Q  - strumienie nawiewanego powietrza dla poszczególnych elementów
instalacji, dla elementów 1, 2  i 3 przyjęte z tabeli nr 2, dla elementów 4, 5 i 7 suma odpowiednich strumieni
L  - długości poszczególnych prostych odcinków instalacji przyjęte ze schematu
a x b - wymiary kanału prostokątnego
d (dz) - średnica kanału okrągłego lub średnica zastępcza wyliczona ze wzoru na str.5
S  - obliczony przekrój poprzeczny kanału okrągłego lub średnicy zastępczej
przewodu okrągłego
V  -  prędkość przepływu powietrza w kanale obliczona ze wzoru na str.6
pd - ciśnienie dynamiczne płynącego powietrza obliczone ze wzoru na str.6
E ζ  - współczynnik oporu miejscowego kształtek określony z tabeli nr 1
R - jednostkowa strata ciśnienia przewodów prostych określona dla danego
strumienia przepływu powietrza z nomogramów na str. 5 i 6
L x R - strata ciśnienia dla odcinka przewodu o długości L
C  - współczynnik chropowatości przewodu (1 dla rur gładkich) dobrany wg
zestawienia na str. 5
EpRL  - suma strat ciśnienia przewodów dla prostych  odcinków jako iloczyn LxRxC
Epd  - suma strat ciśnienia dla kształtek obliczona ze wzoru na str. 6
EpU - suma strat ciśnienia urządzeń: bypassa, anemostatów dobrana z wykresów na str. 8
EpC   - całkowita strata ciśnienia dla poszczególnych elementów systemu jako suma trzech poprzednich wartości


Na koniec bardzo cenna uwaga:
Aby w pełni wykorzystać możliwości grzewcze kominka i układu dystrybucji ciepłego powietrza, instalacje takie powinny być planowane już na etapie projektowania domu, wtedy montaż systemu jest najtańszy i zapewnia dzięki optymalizacji przebiegu kanałów grzewczych największą efektywność działania.


Źródło: systemkominkowy.pl



Dowiedz się wiecej o firmie...



Katalog firm

Poradnik