Kiedy warto/trzeba stosować nagrzewnice, a kiedy inne rodzaje ogrzewania?
Promienniki podczerwieni (promienniki gazowe rurowe)
Ogólnie rzecz biorąc, promienniki podczerwieni są preferowane w obiektach wysokich i o niskim lub średnim poziomie izolacji. Zasadniczo, każda wysokość powyżej 6 m powinna sprzyjać stosowaniu promienników podczerwieni, o ile nic innego nie ogranicza ich zastosowania. Innym typem zastosowań, w których promienniki podczerwieni dominują na rynku, są obiekty o nieregularnym lub okazjonalnym użytkowaniu. Dotyczy to zarówno sektora przemysłowego, rolniczego, jak i komercyjnego oraz użyteczności publicznej. W rzadko używanych obiektach, takich jak hale sportowe, kościoły, domy żałoby czy sale balowe, wykorzystamy z powodzeniem promienniki podczerwieni. Jeśli potrzebujesz szybko osiągnąć pożądaną temperaturę, a Twój budynek ma wysoki sufit i nie jest w najlepszym stanie, promienniki podczerwieni będą dla Ciebie idealnym wyborem. Do tego dochodzą jeszcze kwestie takie jak konieczność uniknięcia ruchu powietrza. Istnieją procesy które wymagają braku przeciągów, takie jak spawanie ręczne, wytłaczanie tworzyw sztucznych czy mecze badmintona. Ogrzewanie lokalne to obszar, w którym promienniki podczerwieni sprawdzają się najlepiej. Załóżmy, że masz halę o powierzchni 10 000 m² z zaledwie 10 stanowiskami roboczymi i nie ma potrzeby ogrzewania reszty pomieszczeń. Promienniki podczerwieni skupiają ciepło w obszarze zdefiniowanym przez swoją geometrię z dużą intensywnością, niezależnie od warunków otoczenia. Jest to często wykorzystywane przy tworzeniu stref temperaturowych. W jednej hali operator może znajdować się w jednym miejscu, materiał którego używa w innym, a pole odkładcze gdzie indziej. Zależy nam na ustawieniu promiennika podczerwieni tak by w miejscu pracy zapewnić temperaturę 18°C, nad materiałem do na przykład 10°C. Te temperatury będą utrzymywały się nawet bez fizycznych ścian oddzielających te miejsca. Za każdym razem, gdy miejsca pracy się zmienią, po prostu dostosujesz ustawienia promienników. Promienniki podczerwieni dostarczają tzw. temperaturę odczuwalną. Nie ogrzewają one powietrza w pierwszej kolejności. Emitowane ciepło podczerwone przechodzi przez powietrze z minimalnymi stratami ciepła, zależnymi od ilości kurzu i zanieczyszczeń. Ogrzewają powierzchnie, materiały lub ludzką skórę w ich zasięgu. Powietrze jest następnie ogrzewane wtórnie przez te powierzchnie i materiały. W ten sposób uzyskujemy wyższą temperaturę stóp na ziemi niż w powietrzu wokół. Działanie porównywalne do promieni słońca zapewnia komfort osobom przebywającym pod promiennikiem podczerwieni, niezależnie od temperatury powietrza. Różnica między odczuwalną temperaturą komfortu a rzeczywistą temperaturą powietrza to efektywność ekonomiczna ogrzewania podczerwienią i oszczędność energii. Jeśli czuję, że jestem w pomieszczeniu o temperaturze 18°C, a powietrze jest w rzeczywistości ogrzane tylko do 14°C, to różnica 4°C to to, czego nie muszę już ogrzewać, oszczędzając energię i pieniądze.
Nadmuchowa gazowa nagrzewnica powietrza
Ogólnie rzecz biorąc, nagrzewnice powietrza są preferowane w obiektach o mniejszej wysokości i lepszym poziomie izolacji. Zasadniczo, do około 6 m wysokości stanowią dobrą alternatywę dla promienników podczerwieni. Są one bardziej odpowiednie do obiektów wymagających regularnego ogrzewania i gdzie ceniona jest stabilna temperatura powietrza. Niezależnie od tego, czy chodzi o sektor przemysłowy, rolniczy, czy też komercyjny i mieszkaniowy. Na przykład w halach produkcyjnych z produktami o wysokiej precyzji. Duże różnice temperatur w różnych miejscach mogą powodować rozszerzanie się metalu. Gorące powietrze ma tendencję do unoszenia się pod sufitem, dlatego nadmuchowe nagrzewnice powietrza są często łączone z destratyfikacją. Gorące powietrze rozchodzi się naturalnie, niezależnie od tego, gdzie kierujesz nadmuch przez kratki wentylacyjne. Najlepiej sprawdzają się w otwartych przestrzeniach z ustaloną minimalną temperaturą i minimalnymi stratami ciepła. Ponieważ ogrzewamy powietrze, ważne jest kontrolowanie wentylacji i wymiany powietrza, aby utrzymać wysoką wydajność. Nagrzewnice powietrza są bardzo efektywne, gdy są zaprojektowane jako nagrzewnice o 2-stopniowej mocy lub modulowanej mocy. Użytkownik może skorzystać z niższej mocy, gdy pomieszczenie osiągnie strefę komfortu lub w okresie jesienno-wiosennym, gdy pełna moc nie jest jeszcze potrzebna. Jednak te korzyści i zalety będą widoczne tylko w przypadku zastosowania w dobrze izolowanych obiektach.
Elektryczna nagrzewnica powietrza
W przypadku ogrzewania dużych powierzchni gaz zawsze będzie bardziej wydajny, zapewniając lepszą ekonomikę i mniejsze zużycie energii. Jednak istnieje wiele obszarów, w których nie ma dostępu do sieci gazowej lub koszty związane z podłączeniem są zbyt wysokie, a użytkownik nie może lub nie chce zainstalować zbiornika z gazem propan-butan. W takim przypadku należy użyć innego rodzaju paliwa. Jeśli chcesz pozostać przy „czystych” paliwach, energia elektryczna jest drugą najlepszą opcją. Oczywiście, zależy to od lokalizacji, cen i innych potrzeb. Energia elektryczna należy jednak do paliw, gdzie włączasz przycisk i od razu dostajesz ciepło. W przeciwieństwie do na przykład biomasy, którą trzeba zamówić, następnie przechowywać, wysuszyć i napełniać do kotła, aby ją spalić, podgrzać wodę i doprowadzić ją do docelowego źródła ciepła itd. Inną sytuacją jest sytuacja, gdy wynajmujesz mieszkanie i wiesz, że nie zostaniesz tam długo. Właściciel często ogranicza Cię do wszelkich remontów, w tym do instalacji grzewczej. Z tymi nagrzewnicami możesz je po prostu zabrać ze sobą.
Promiennik podczerwieni
Zalety: bezpośrednie dostarczanie ciepła, szybkie osiąganie żądanej temperatury, zużycie energii tylko wtedy i tam, gdzie jest to konieczne, minimalny czas rozgrzewania, brak bezwładności układu, brak ogrzewania powietrza i jego wymuszonego ruchu, idealne rozwiązanie do ogrzewania miejscowego i strefowego, możliwość zastosowania w procesach technologicznych; niższa temperatura powietrza w porównaniu do odczuwalnej temperatury komfortu sprzyja wydolności fizycznej i uprawianiu sportu.
Najlepiej sprawdza się w wysokich budynkach o niskim lub średnim poziomie izolacji.
Wady: najlepsza efektywność przy pracy w trybie włącz/wyłącz (pełna moc 100%), konieczność stosowania komina do odprowadzania spalin (optymalnie również do poboru powietrza do spalania), bardzo trudne spełnienie wymogów certyfikacji BREEAM, brak naprawdę efektywnych rozwiązań w zakresie kondensacji czy odzysku ciepła, ryzyko dyskomfortu przy zbyt niskim montażu (zbyt duża intensywność promieniowania), ryzyko nierównomiernego rozkładu temperatur przy niewłaściwym rozmieszczeniu urządzeń (wysoka intensywność bezpośrednio pod promiennikiem, niska poza jego zasięgiem).
Nadmuchowa gazowa nagrzewnica powietrza
Zalety: bezpośrednie dostarczanie ciepła, szybkie osiąganie żądanej temperatury, zużycie energii tylko wtedy i tam, gdzie jest to konieczne, montaż pod sufitem lub na ścianie bocznej nie zajmuje powierzchni użytkowej, ogrzewanie powietrza zapewnia stosunkowo równomierny rozkład ciepła, brak „zimnych stref”, skuteczna regulacja dwustopniowa lub modulowana moc, efektywna technologia kondensacyjna, łatwiejsze spełnienie wymogów certyfikacji BREEAM.
Najlepiej sprawdza się w budynkach o mniejszej wysokości, lepszej izolacji i mniejszej wymianie powietrza.
Wady: ogrzane powietrze unosi się pod strop lub jest usuwane na zewnątrz przez otwarte bramy czy wentylatory, ruch powietrza powoduje przemieszczanie się kurzu i zanieczyszczeń, konieczność stosowania komina do odprowadzania spalin (optymalnie również do poboru powietrza do spalania), praktycznie niemożliwe zastosowanie do ogrzewania miejscowego lub strefowego, niekontrolowane rozprzestrzenianie się ogrzanego powietrza.
Elektryczna nagrzewnica powietrza
Zalety: bezpośrednie dostarczanie ciepła, szybkie osiąganie żądanej temperatury, zużycie energii tylko wtedy i tam, gdzie jest to konieczne, montaż na ścianie bocznej nie zajmuje powierzchni użytkowej, ogrzewanie powietrza zapewnia stosunkowo równomierny rozkład ciepła, brak „zimnych stref”, skuteczna regulacja dwustopniowa lub modulowana moc, szybki montaż, minimalna ingerencja w konstrukcję budynku, brak konieczności stosowania kominów, ograniczone do minimum formalności, łatwy demontaż i przeniesienie w inne miejsce. Najlepiej sprawdza się w budynkach o mniejszej wysokości, dobrej izolacji i niewielkiej wymianie powietrza. Wady: ogrzane powietrze unosi się pod dach lub jest usuwane na zewnątrz przez otwarte bramy bądź wentylatory; ruch powietrza powoduje przemieszczanie się kurzu i zanieczyszczeń; zastosowanie ogrzewania miejscowego lub strefowego jest praktycznie niemożliwe, a ogrzane powietrze rozprzestrzenia się w sposób niekontrolowany.
Wybór systemu grzewczego jest dziś bardziej skomplikowany niż kiedykolwiek wcześniej. Dawniej analizowano budynek i materiały konstrukcyjne, a następnie obliczano straty ciepła wynikające z naturalnego przenikania powietrza. Do tego dodawano straty ciepła związane z wentylacją wymuszoną, zapewniającą niezbędną wymianę powietrza wewnątrz – i to w zasadzie wystarczało. Normy i tabele dostarczały danych na temat temperatur zewnętrznych, wymaganych temperatur wewnętrznych oraz obowiązkowej wymiany powietrza, zależnej od przeznaczenia obiektu. Na podstawie końcowego zestawienia wymaganej mocy grzewczej projektant proponował odpowiedni system. Po drugiej stronie stołu zazwyczaj zasiadała osoba odpowiedzialna za instalacje energetyczne i ich konserwację. Obecnie sytuacja wygląda inaczej. Prawie nie ma już stanowisk menedżerów ds. energii, nawet w dużych fabrykach czy obiektach. To klient wskazuje projektantowi dane wyjściowe i określa, jaki system grzewczy ma zostać zaprojektowany. Często klient odwiedza targi lub znajduje w internecie nagrzewnicę o imponującej sprawności, nie zdając sobie sprawy, że parametry podane w broszurze zależą od rzeczywistych warunków eksploatacji. Niezależnie od tego, jak wysoka sprawność widnieje w materiałach reklamowych, o faktycznej efektywności decyduje konkretny budynek i sposób jego użytkowania. Wyobraźmy sobie na przykład zakup ultrakondensacyjnej gazowej nagrzewnicy powietrza o deklarowanej sprawności 108%. Brzmi świetnie, prawda? A teraz zainstalujmy ją w warsztacie z lat 70., pozbawionym izolacji, ze starymi oknami i dużą bramą otwieraną cztery razy na godzinę. Czy urządzenie to kiedykolwiek osiągnie swój potencjał sprawności na poziomie 108%? Z pewnością nie. Inny przypadek: klient słyszy, że pompy ciepła są modne i że najlepiej współpracują one z ogrzewaniem podłogowym. Instaluje więc taki system w ogromnym magazynie, układa na nim posadzkę przemysłową, zajmuje połowę powierzchni regałami o wysokości 10 metrów, a potem dziwi się, że pompa nie działa prawidłowo, a jej parametry drastycznie odbiegają od normy. Albo bardzo prosty przykład: wiadomo, że promienniki podczerwieni są bardzo skuteczne. Prowadzisz warsztat samochodowy i kupujesz takie promienniki, jednak 70% czasu pracy spędzasz pod samochodem, w kanale naprawczym, do którego promieniowanie nie dociera; w efekcie w warsztacie jest ciepło, ale Ty przez większość czasu marzniesz.
Aby właściwie dobrać system grzewczy, musimy wrócić do podstaw. To projektant ponosi odpowiedzialność i to on powinien zaproponować odpowiednie rozwiązanie. Oczywiście, należy przedstawić więcej niż jeden wariant i poddać je dyskusji. Najważniejsze jest, aby proponowane rozwiązania techniczne uwzględniały nie tylko sam budynek, ale także jego przeznaczenie oraz sposób użytkowania – zarówno obecnie, jak i w przyszłości. Chodzi o rozwiązania, które sprawdzą się u klienta dzisiaj, a jednocześnie będą odpowiadać jego potrzebom w kolejnym roku, nawet jeśli zmieni się układ pomieszczeń czy profil działalności. Rozwiązania te muszą zapewniać użytkownikowi końcowemu pewną elastyczność i wiązać się z jak najmniejszymi ograniczeniami – to właśnie decyduje o wartości dobrej oferty. Dzisiaj w hali produkcyjnej mogę spawać ciężkie konstrukcje, a w przyszłym roku – wytwarzać części samochodowe. To kolejny powód, dla którego należy poświęcić tyle samo uwagi systemowi sterowania, co samemu ogrzewaniu. I wreszcie: nie ma już miejsca na rozdzielanie ogrzewania od wentylacji, co było praktyką minionych lat; jedno bez drugiego jest rozwiązaniem niekompletnym i – w ostatecznym rozrachunku – nieuczciwym wobec klienta. Kwestia doprowadzenia świeżego powietrza wymaga pełnej uwagi i musi zostać uwzględniona już na samym początku, równolegle z rozwiązaniami technicznymi dotyczącymi ogrzewania.
Największym błędem jest podejmowanie przez klientów – często nieposiadających odpowiedniego wykształcenia, wiedzy ani doświadczenia – decyzji dotyczących szczegółów technicznych instalacji grzewczej. Często kierują się oni tym, co zobaczyli na targach, u sąsiada czy w reklamie. Projektant – najlepiej we współpracy z rzetelnym instalatorem lub sprzedawcą – powinien uczciwie przedstawić zalety i wady danego systemu oraz przeprowadzić symulację jego działania w konkretnym budynku. Klient powinien rozumieć zasady działania i podstawy fizyki, ale w kwestii decyzji musi polegać wyłącznie na liczbach i faktach opracowanych przez kompetentnych fachowców. Na tym rynku każdy dąży do przeforsowania własnego pomysłu i produktu. Często motywacją nie jest profesjonalizm ani chęć stworzenia najlepszego systemu energetycznego. Fakty, obliczenia i analiza fizycznych aspektów działania systemu pomogą klientowi wyeliminować wszelkie nieuczciwe intencje towarzyszące temu procesowi. Drugim poważnym błędem jest wybór ogrzewania z pominięciem kwestii wentylacji i systemu sterowania. Te trzy elementy muszą ze sobą współpracować, uwzględniać swoje wzajemne właściwości i działać synergicznie. Trzecim błędem jest dobór systemu wyłącznie pod kątem bieżących potrzeb. Klient musi myśleć perspektywicznie i brać pod uwagę wszelkie przyszłe uwarunkowania. I wreszcie – inwestycje w systemy energetyczne są kosztowne i nigdy nie ma na nie idealnego momentu. Jednak największym błędem jest rezygnowanie z jakości i kompleksowości rozwiązań na rzecz oszczędności finansowych. Przede wszystkim należy uzyskać kompletny projekt złożonego systemu energetycznego, zawierający szczegółowe dane i obliczenia. Nie należy godzić się na rozwiązania niepełne. Jeśli projektant wyliczył, że optymalnym sposobem na pokrycie strat ciepła jest montaż 10 nagrzewnic, to zakup połowy z nich nie rozwiąże połowy problemu. Jeśli obliczenia wskazują na konieczność instalacji urządzenia o mocy 50 kW, montaż jednostki 30 kW po prostu nie spełni swojego zadania. Nieoptymalne jest również podejście zakładające wykonanie ogrzewania teraz, a zajęcie się wentylacją dopiero w przyszłym roku. Są to kosztowne inwestycje. Znacznie lepiej skupić się na znalezieniu finansowania – czy to w sposób standardowy, czy też innowacyjny, na przykład poprzez systemy rozliczeń oparte na efektywności energetycznej. Oczywiście można realizować system energetyczny etapami, jednak od samego początku należy trzymać się kompleksowego projektu. Im szybciej zoptymalizujesz gospodarkę energetyczną, tym szybciej zaczniesz oszczędzać. Zaoszczędzone środki pomogą sfinansować inwestycję.
Niezależnie od skali inwestycji, warto postawić na sprawdzone rozwiązania. Więcej informacji o firmie i jej ofercie znajdziesz w wizytówce na naszym portalu.