[ Zamknij ]

Nowe zasady dotyczące cookies
W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów na stronie Polityka Prywatności.


rejestracja

Ogrzewanie kominkowe w Polsce

Opublikowano: 21.05.2008
image

Od kilku lat obserwujemy zwiększone zainteresowanie dystrybucją gorącego powietrza z kominka, coraz więcej domów jest wyposażane właśnie w taki system dogrzewania. Wiąże się to głównie z wysoką, i stale rosnącą ceną najbardziej popularnego paliwa – gazu. Ceny drewna (podobnie zresztą jak pellet czy węgla) są znacznie niższe. Dogrzewanie drewnem, w przeciwieństwie do węglowego, „eko-groszkiem” czy pelletami ma dodatkowo jedną niezaprzeczalną zaletę - jest praktycznie zawsze na wyciągnięcie ręki.... dlaczego?, bo w dziewięćdziesięciu kilku procentach nowobudowanych domów projektuje i buduje się kominek – który jest najważniejszym elementem dekoracyjnym wnętrza. Wykonanie kominka z żeliwnym wkładem kominkowym to połowa drogi do skutecznego systemu dogrzewania.


W poprzednim zdaniu nie bez powodu zamiast słowa „ogrzewanie” używałem „dogrzewania”, w Polskim prawie budowlanym wyraźnie zabrania się używania kominka jako jedynego źródła ciepła w domu, może jedynie służyć jako uzupełnienie istniejącej instalacji grzewczej. Powodem tego typu regulacji jest konieczność zapewnienia ogrzewania budynku w przypadku długotrwałej nieobecności mieszkańców. Dlatego też instalacja kominka nie zwalnia od konieczności posiadania w budynku niezależnej instalacji grzewczej CO.


Zasada działania
Działanie systemu dystrybucji gorącego powietrza jest bardzo proste. Ogień w kominku rozgrzewa wkład kominkowy, który z kolei, dzięki swojej konstrukcji bardzo wydajnie oddaje to ciepło powietrzu, które znajduje się w jego pobliżu. Powietrze to napływa poprzez specjalny kanał nawiewny, jak również poprzez szczelinę między obudową a wkładem kominkowym, czy też przez kratki w kapie kominka. Powietrze jest również ogrzewane od rury spalinowej odprowadzającej produkty spalania drewna do komina (dopalanie się gazów powstających w skutek destylacji drewna może nagrzewać rurę nawet do 700oC) rura ta, zwłaszcza jeśli posiada specjalne ożebrowanie – bardzo wydajnie oddaje ciepło. Ogrzane w ten sposób powietrze jest transportowane za pomocą systemu nawiewu DGP do różnych pomieszczeń w budynku.

 

 

Należy tu wspomnieć, iż kominek bez systemu DGP (a wyposażony we wkład lub kasetę kominkową) będzie również pełnił funkcje grzewcze, będą one jedynie ograniczone do ogrzewania pomieszczenia w którym się znajduje – powietrze ogrzane w kapie kominka będzie nawiewane za pomocą kratek bocznych i czołowych w kapie kominka.


Budowa rozprowadzenia gorącego powietrza pozwala na stworzenie z kominka skutecznego i taniego systemu grzewczego. Taniego, gdyż w przypadku większości instalacji - koszt elementów i montażu systemu DGP stanowi zwykle nie więcej niż 20% kosztu budowy kominka z zamkniętą komorą spalania (z wkładem kominkowym). Tylko kominki posiadające wkład kominkowy umożliwiają budowę systemu DGP, posiadają bowiem daleko większą sprawność (przeciętnie około 70%, przy około 20% w przypadku kominków z otwartym paleniskiem), a ponadto umożliwiają oddzielenie powietrza ogrzanego od spalin, co jest bardzo trudne przy układzie otwartym.


Elementy systemu DGP

  • Układ nawiewu świeżego powietrza do kominka

Ma on za zadanie doprowadzenie powietrza z zewnątrz do spalania w kominku jak również do “podmieszania” powietrza ogrzewanego.

  • Układ dystrybucji gorącego powietrza, grawitacyjny lub wymuszony

System przewodów, kształtek i osprzętu pozwalający na dostarczenie ogrzanego przez kominek (w sposób konwekcyjny) powietrza do różnych, nawet odległych od kominka pomieszczeń. Może być to układ działający w sposób naturalny (grawitacyjny wypór powietrza) lub wymuszony (za pomocą wentylatora).

  • Układ odprowadzania spalin z kominka

Układ pozwalający na bezpieczne wyprowadzenie niebezpiecznych dla zdrowia i życia produktów spalania drewna na zewnątrz budynku. Zbudowany z wysokogatunkowej stali kwaso- i żaroodpornej lub stali czarnej o odpowiedniej grubości, zapewnia odporność na temperaturę i kwaśne związki znajdujące się w spalinach. Poprzez zastosowanie radiatora, przewody odprowadzające spaliny z kominka mogą być również dodatkowym źródłem ogrzewania powietrza w systemie DGP.


Dodatkowo dla poprawy i stabilizacji ciągu kominowego a tym samym bezpieczeństwa użytkowania - może być zakończony nasadą kominową.


Nawiew świeżego powietrza

Pomieszczenie,  w  którym  instalujemy kominek   powinno  mieć   kubaturę  nie mniejszą niż 30m3 i posiadać dopływ odpowiedniej ilości powietrza do paleniska kominka. Można przyjąć, że do spalenia 1 [kg] drewna w kominku z zamkniętą komorą spalania potrzebne jest  około  8 [m3] powietrza. Dlatego niezmiernie ważnym jest doprowadzenie świeżego powietrza do spalania najlepiej bezpośrednio pod palenisko specjalnym przewodem nawiewnym. Układ nawiewu umożliwia dostarczenie powietrza do procesu spalania drewna jak również do “podmieszania” powietrza ogrzewanego.

 

 

Pierwsza funkcja układu jest szczególnie ważna, zwłaszcza w obliczu walki o jak najlepszą izolację budynków, gdzie świeże (zazwyczaj zimne) powietrze ma bardzo utrudniony dostęp do budynku. Może rodzić to niebezpieczne sytuacje, gdyż kominek, potrzebujący do procesu spalania dużo powietrza, może pobierać je z otworów wentylacyjnych wywiewnych (np. kratek łazienkowych), zaburzając wentylację wywiewną. W skrajnych przypadkach kominek może spowodować niebezpieczne dla zdrowia i życia zasysanie spalin z przewodów spalinowych (wywołując ciąg wsteczny w tych przewodach). Druga funkcja nawiewu zapobiega nadmiernemu przesuszeniu powietrza w pomieszczeniach, brak właściwej wilgotności powietrza powoduje uczucie dyskomfortu.


Warto wyposażyć układ nawiewny w przepustnicę (by nie wychładzać mieszkania, gdy nie palimy w kominku) oraz filtr – który oczyści powietrze z zanieczyszczeń mechanicznych. Filtracja na tym etapie jest bardzo ważna, największym wrogiem instalacji kominkowych bowiem, jest właśnie kurz. Stosowanie filtrów w przewodzi nawiewowym minimalizuje między innymi tak denerwujące zjawisko powstawania smug wokół kratek w kapie kominka.


Kominek wzorcowy

Aby w pełni wykorzystać walory grzewcze kominka, szczególną wagę należy przyłożyć do prawidłowego wykonania kapy kominka, tak aby z jednej strony zapewnić najbardziej skuteczny odzysk ciepła, a z drugiej pełne bezpieczeństwo i trwałość konstrukcji. Kapę kominka można podzielić na trzy komory.


I  komora znajduje się pod specjalnym metalowym dystrybutorem, z którego jest pobierane gorące powietrze bezpośrednio przez aparat nawiewny. Z komory tej wyprowadzone są również rury bezpośrednio do kratek w bocznych ścianach kapy kominka, które spełniają zadanie zaworu bezpieczeństwa w przypadku, gdy aparat nawiewny jest wyłączony np. w przypadku braku prądu.


W II komorze chłodne powietrze zasysane jest za pośrednictwem bocznej kratki oraz szczelin między obudową kominka a wkładem kominkowym, ogrzewane jest od zewnętrznej strony metalowego dystrybutora oraz od rury spalinowej. Rura spalinowa może osiągnąć temperaturę nawet do 7000C ponieważ następuje w niej proces dopalania gazów powstałych podczas destylacji drewna. Aby w pełni wykorzystać ciepło spalin stosuje się rury spalinowe ze specjalnym radiatorem lub opaski żebrowane, które zwiększają efektywność oddawania ciepła. Układ odprowadzenia spalin powinien posiadać szyber zmniejszający ciąg kominowy w przypadku gdy jest on zbyt duży. Ciepłe powietrze z II  komory jest odprowadzane grawitacyjnie bezpośrednio do pomieszczenia w którym kominek się znajduje oraz opcjonalnie za pomocą rur do sąsiednich pomieszczeń.


III komora jest komorą dekompresyjną, spełniającą zadanie odizolowania stropu od gorącej kapy kominka. Powinna być wyposażona w dwie kratki, umieszczone niesymetrycznie po przeciwnych stronach kapy kominka dla swobodnej cyrkulacji powietrza i chłodzenia tej przestrzeni.


Izolacja kapy kominka jest rzeczą nieodzowną, nie tylko ze względu na ograniczenie strat cieplnych ale tez ze względu na bezpieczeństwo użytkowania kominka, który mógłby w przeciwnym wypadku bardzo mocno nagrzewać ściany i stropy w pobliżu niego. Izolacja ta powinna być wykonana ze specjalnej wysokotemperaturowej wełny mineralnej.

 


Dystrybucja gorącego powietrza
Powietrze ogrzane przez wkład kominkowy może być rozprowadzane do innych pomieszczeń, zarówno w sposób grawitacyjny jak i wymuszony.
Kryterium wyboru jest w tym przypadku dość klarowne, jeśli chcemy ogrzać powierzchnię nie większą niż pomieszczenie, w którym znajduje się kominek i pokoje sąsiadujące, powinniśmy zdecydować się na układ z grawitacyjnym obiegiem powietrza. Gorące powietrze (lżejsze od chłodnego) będzie przemieszczało się ku górze do komory grzewczej i do przewodów grzewczych na zasadzie tzw. wyporu termicznego.


Dla większych odległości (powyżej 3-4 metrów od kapy kominka), przepływ grawitacyjny jest już niewystarczający. Gorące powietrze nie jest w stanie pokonać oporów przepływu i nie dochodzi do wylotów lub jego prędkość jest za mała (coprzekłada się na małą wydajność ogrzewania).

 


Ważne jest aby wszystkie przewody rozprowadzające były możliwie jak najkrótsze (max. do 3m), w miarę równej długości i dobrze izolowane, a powietrze nie może być rozprowadzane do zbyt wielu pomieszczeń. Zastosowane rury elastyczne aluminiowe powinny mieć niskie opory przepływu i posiadać maksymalną temperaturę pracy 250 [oC]. Ten układ dystrybucji ciepłego powietrza nie wymaga dużych nakładów finansowych, jest w pełni niezależny i niezawodny, nie pozwala jednak na ogrzewanie większych powierzchni oraz na sterowanie jego skutecznością.


Układ ten mimo swojej prostoty posiada pewne wymagania, które są wyższe aniżeli w przypadku układów wymuszonych – bardzo ważna jest tutaj kwestia właściwej filtracji gorącego powietrza. Charakterystyczną cechą tego typu układów jest bardzo wysoka temperatura nawiewu (kratki lub anemostatu), co jest powodowane niewielką odległością nawiewów od paleniska, oraz małą prędkością przepływu powietrza, które przez to bardzo mocno ogrzewa się od wkładu kominkowego. Wysoka temperatura przy braku właściwej filtracji może powodować bardzo niekorzystne dla zdrowia zjawisko przypalania (pirolizy) kurzu, z tego też względu system ten jest coraz rzadziej stosowany i nie zalecany.


Systemy wymuszone dają dużo większe możliwości w porównaniu do układów grawitacyjnych, jednakże są bardziej skomplikowane i przez to droższe w instalacji. Eksploatacja tego rodzaju systemu też jest z pewnością droższa od kosztów użytkowania systemu grawitacyjnego, co jest spowodowane pobieraniem prądu przez aparat nawiewny, czy elementy sterujące. Zwiększony zasięg instalacji (większa powierzchnia możliwa do ogrzania) z nawiązką rekompensują te wydatki w postaci oszczędności w rachunkach za ogrzewanie budynku.


Sercem systemu jest aparat nawiewny, zasysający gorące powietrza ogrzane przez wkład kominkowy i tłoczący je do wszystkich odnóg systemu. Rury łączące kapę kominka z aparatem nawiewnym powinny mieć możliwie maksymalne przekroje i minimalną długość. Należy pamiętać, iż aparatu nawiewnego nie można obudowywać ani izolować (musi mieć on możliwość pobierania powietrza do chłodzenia silnika).

 

 

Bardzo ważne jest prawidłowe dobranie  elementów i zaprojektowanie instalacji w taki sposób, by skutecznie spełniała swoje funkcje. Dobór parametrów instalacji powinno się powierzyć wyspecjalizowanej firmie, która sprawdzi które pomieszczenia trzeba wyłączyć z systemu ze względów wykonawczych (np. z powodu konieczności sprowadzania instalacji kilka metrów „w dół” do niższej kondygnacji), oraz prawidłowo zaprojektuje układ DGP. Nie jest to zadanie łatwe, do pogodzenia jest bowiem kilka odległych pomieszczeń, zapewnienia dużej skuteczności ogrzewania oraz niskiego poziomu szumów. Niekiedy występuje konieczność rezygnacji z ogrzewania niektórych, dalszych pomieszczeń - dla zapewnienia większej skuteczności grzewczej w pozostałych lub z powodu konieczności stosowania przewodów o bardzo dużych przekrojach. Pamiętajmy, system DGP to typowy system dogrzewający budynek – skuteczne ogrzanie nim 300 metrowego domu (nawet bardzo dobrze izolowanego) jest praktycznie niemożliwe, po pierwsze dlatego, iż w zasadzie nie ma wkładów kominkowych o tak dużej mocy (nominalnej, a nie maksymalnej!), po drugie chcąc szybko zapewnić w zimie znaczący przyrost temperatury w odległym od kominka pokoju – musielibyśmy użyć wentylatora ogromnej wydajności – drogiego i hałaśliwego.


Realność naszych zamierzeń, projektant sprawdzi: obliczając zapotrzebowanie na ciepło dla powierzchni, którą chcemy ogrzać oraz wyliczając niezbędną ilość powietrza, która musi być dostarczona, by to zapotrzebowanie spełnić. Następnie sprawdzi czy opory przepływu na poszczególnych  odnogach  układu (sumując opory poszczególnych kształtek i przewodów) nie przekraczają możliwości wybranego aparatu nawiewnego (tzw. sprężu).


Ważne, aby skutecznie dostarczyć powietrze do najdalszych zaplanowanych wylotów, strumień powietrza w krótszych odnogach (znajdujących się bliżej aparatu nawiewnego) można bowiem łatwo ograniczyć – przymykając przepustnicę.

Pamiętajmy też, iż dla sprawnego działania całego systemu, powietrze musi mieć możliwość recyrkulacji, czyli powrotu do pomieszczenia w którym znajduje się kominek. Zazwyczaj nie montuje się nawiewów w łazience i kuchni (są to pomieszczenia gdzie umieszcza się otwory wywiewne wentylacji grawitacyjnej), ciepłe powietrze dostaje się tam najczęściej poprzez otwory w stolarce drzwiowej. Dla poprawnej recyrkulacji drzwi powinny posiadać specjalne otwory lub szczelinę minimum 2 cm przy podłodze.


Jak prowadzić przewody i gdzie montować nawiewy

Nie da się ukryć, iż elementy systemu DGP nie będą ozdobą naszego domu, dlatego też powinny być zamontowane w miejscach nieużytkowanych, zapewniających jednak dostęp (na przykład w celu czyszczenia, chęci ograniczenia strumienia w jednej z odnóg przez przymknięcie przepustnicy itp.). Ciepłe powietrze może być rozprowadzane do poszczególnych pomieszczeń za pomocą rur elastycznych izolowanych lub prostokątnych kanałów ocynkowanych dodatkowo izolowanych. Przewody najczęściej prowadzone są na poddaszu nieużytkowym, lub pod sufitami podwieszanymi, często też kanały (zwłaszcza prostokątne) montuje się już na etapie wykańczania domu – w wylewkach. Izolacja termiczna kanałów zapobiega stratom ciepła oraz zaburzeniom strumienia powietrza, a także spełnia rolę tłumika akustycznego instalacji grzewczej. Maksymalna odległość wylotów ciepłego powietrza od aparatu nawiewnego nie powinna przekraczać 10m. Systemy wymuszone mogą mieć niekiedy dość skomplikowane kształty. Należy pamiętać, iż każde załamanie, ostry zakręt, czy rozwidlenie – to zwiększenie oporów przepływu i pogorszenie skuteczności systemu.


Na wylotach przewodów nawiewnych montuje się kratki lub anemostaty z regulacją strumienia powietrza. Powinny mieć minimum taki przekrój jak kanał doprowadzający, zalecane jest aby posiadały dodatkowy filtr w kasecie dolotowej. Wyloty przewodów montuje się w pobliżu okien lub ścian zewnętrznych w stropie, ścianie, tak aby cyrkulacja powietrza zapewniała prawidłowy rozkład ciepła w pomieszczeniu. Ze względu na zapewnienie możliwie najlepszej cyrkulacji powietrza w pomieszczeniu wydawałoby się, iż najlepszym miejscem na umieszczenie kratki nawiewnej jest podłoga, lecz niesie to ze sobą kilka niedogodności: kratka będzie mocno się kurzyć, będzie łatwa do zniszczenia, nie będzie można jej przesłonić (np. dywanem), a przede wszystkim, mimo iż nie powinna nagrzać się do temperatury wyższej niż 70 oC - może być niebezpieczna – zwłaszcza dla dzieci. Znacznie lepiej jest umieścić kratkę w ścianie ok. 30cm nad podłogą.


Z zasady nie montuje się nawiewów w kuchni i w łazienkach, są to bowiem tak zwane „ciepłe pomieszczenia” a także tam znajdują się otwory wentylacji wywiewnej.


Obecnie na rynku dostępne są gotowe kształtki i przewody dedykowane w 100% do instalacji w systemach DGP, wybór dostępnych standardowych kanałów, przejść, redukcji, skrzynek rozdzielczych, filtrów jest tak duży, iż bez problemu można złożyć każdą instalację DGP bez konieczności wykonywania elementów na zamówienie. Kształtki, zarówno okrągłe jak i prostokątne wykonywane są zazwyczaj z blachy ocynkowanej. Zarówno kształtki, jak i nawiewy (kratki, anemostaty) muszą być wykonane z metalu, gdyż muszą mieć odporność termiczną co najmniej 150oC. Przewody elastyczne izolowane powinny charakteryzować się odpornością temperaturową do 250 oC i być całkowicie niepalne (klasa M0). Aparat nawiewny, jako urządzenie elektryczne powinien bezwarunkowo posiadać oznakowanie CE. Elementy filtrujące powinny posiadać atest higieniczny.


Sterowanie systemem DGP

System DGP, tak jak wszystkie systemy powietrzne nie jest łatwy do sterowania, nie ma możliwości ustawienia konkretnej temperatury w danej porze dnia, którą system osiągnie i się wyłączy. Sterować możemy załączaniem się systemu (przy jakiej temperaturze powinien się włączyć wentylator oraz bieżącą temperaturą nawiewu – o dziwo, to sterowanie temperaturą jest bardzo skuteczne. Zwiększając prędkość obrotową wentylatora, zwiększamy szybkość przepływ powietrza wokół wkładu kominkowego – tym samym zmniejszając jego temperaturę.


Nowoczesne sterowniki automatycznie dostosowują prędkość wentylatora do temperatury powietrza w kapie kominka – zapewniając komfort i stabilność cieplną w budynku.



Katalog firm

  • Domowe Ognisko - Salon kominkowy

    Nasza firma DOMOWE OGNISKO działa z branży kominkowej od 1998 roku. Od tego…
    Domowe Ognisko - Salon kominkowy
  • Vitcas

    VITCAS Polska jest częścią grupy VITCAS producenta materiałów ogniotrw…
    Vitcas
  • AC-Klima

          Firma AC-Klima -  15 lat doświadczenia w sprze…
    AC-Klima

Produkty