[ Zamknij ]

Nowe zasady dotyczące cookies
W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów na stronie Polityka Prywatności.


rejestracja

Problematyczna klasyfikacja NRO. Jak dobierać izolację dla przewodów nierozprzestrzeniających ognia w instalacjach sanitarnych?

Opublikowano: 29.06.2016
image

W nomenklaturze projektowej często spotykamy się z klasyfikacją NRO, tj. elementami „nierozprzestrzeniającymi ognia”, stosowaną m.in. w odniesieniu do przewodów grzewczych, wentylacyjnych czy kanalizacyjnych oraz ich izolacji. Jak pokazują rozmowy z przedstawicielami branży, istota klasyfikacji wymyka się czasem poprawnemu zrozumieniu. Przyczyną mogą być pewne nieostrości, jakie znajdujemy w przepisach prawnych. Jakie warunki należy spełnić, aby móc mówić o elementach nierozprzestrzeniających ognia?

Instalacje HVAC określa się czasem mianem „układu krwionośnego” budynku. Do głównych funkcji tego typu systemów zaliczyć należy przede wszystkim sprawny transport mediów i powietrza w celach grzewczych, klimatyzacyjnych oraz wentylacyjnych. Ze względu na kluczowy wpływ na funkcjonowanie i bezpieczeństwo obiektów budowlanych, urządzenia i przewody instalacji sanitarnych muszą być projektowane w taki sposób, aby spełniały nie tylko wymogi procesowe związane z utrzymaniem warunków środowiskowych (np. zachowanie temperatury transportowanego medium na odpowiednim poziomie), ale też zapewniały komfort i bezpieczeństwo znajdujących się w pomieszczeniach osób. Między innymi ze względu na fakt, że przewody instalacji sanitarnych przekraczają poszczególne przegrody, a co ważniejsze – strefy oddzielenia pożarowego, stanowią one element kluczowy z punktu widzenia pasywnego zabezpieczenia ogniowego budynku.

image

Odporność ogniowa konstrukcji

Zgodnie z normą PN-EN ISO 13943 odporność ogniowa to zdolność poszczególnych elementów i konstrukcji do spełnienia w ustalonym czasie wymagań co do stateczności i/lub szczelności ogniowej, i/lub izolacyjności ogniowej, i/lub innych oczekiwanych warunków, określonych w normowym badaniu odporności ogniowej.

W zależności od badanego zakresu i obszaru, odporność ogniowa określa czas, w jakim element lub konstrukcja spełnia określone cechy, funkcje lub zadania. Parametrami tymi są m.in. nośność ogniowa (R), szczelność ogniowa (E) oraz izolacyjność ogniowa (I), a jednostkę ich miary stanowi minuta. Jeśli w projekcie figuruje więc informacja o klasie odporności ogniowej EI60, to dany element – np. stalowy kanał wentylacyjny – musi w warunkach pożaru utrzymywać szczelność i izolacyjność ogniową przez co najmniej godzinę (60 minut).

Stan graniczny szczelności ogniowej E konstrukcja osiąga po pojawieniu się po nienagrzewanej stronie płomieni dłużej niż 10 sekund bądź po zapaleniu się lub zwęgleniu przyłożonego próbnika z waty bawełnianej. Z kolei stan graniczny izolacyjności ogniowej I zostaje osiągnięty, gdy przyrost temperatury powierzchni nienagrzewanej wskazany przez jakikolwiek termoelement zamocowany bezpośrednio na powierzchni nienagrzewanej oraz na elementach przejścia instalacyjnego przekroczy 180°C w odniesieniu do temperatury początkowej. Aby móc spełnić wymagania zgodnie z normą PN-EN ISO 13943, niezbędne jest zastosowanie odpowiednich materiałów izolacyjnych.

image

Problematyczne NRO

Szczegółowe zasady doboru materiałów budowlanych ze względu na ich klasę reakcji na ogień znaleźć możemy w Rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 5 lipca 2013 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2013 nr 0 poz. 926 2014.01.01). W dokumencie, w dziale „Bezpieczeństwo pożarowe” znajduje się klasyfikacja zarówno konstrukcji nośnych (w tym stropów), ścian wewnętrznych, ścian zewnętrznych wraz z ociepleniem, dachów i pokryć dachowych, jak też przewodów wentylacyjnych oraz izolacji rurociągów. W tym kontekście szczególnie warto przywołać rozdział 6. „Wymagania przeciwpożarowe dla palenisk i instalacji”, gdzie zapis § 267 punkt 8 mówi:

Izolacje cieplne i akustyczne zastosowane w instalacjach: wodociągowej, kanalizacyjnej i ogrzewczej powinny być wykonane w sposób zapewniający nierozprzestrzenianie ognia.

Co „zapewniający nierozprzestrzenianie ognia” oznacza w praktyce? Aby odpowiedzieć na to pytanie, należy cofnąć się do paragrafu § 208 rozdziału 1. „Zasady ogólne”, który ustala, że elementy budynku określone w rozporządzeniu jako nierozprzestrzeniające ognia, słabo rozprzestrzeniające ogień lub silnie rozprzestrzeniające ogień, powinny spełniać – z zastrzeżeniem ust. 3 – wymagania zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia.

W tym miejscu przepisy stają się nieco nieostre, co dla wielu osób projektujących, wykonujących lub nadzorujących montaż, czyli projektantów, inżynierów instalacji, kierowników robót, inspektorów nadzoru inwestorskiego czy jednostek sprawujących kontrolę techniczną utrzymania obiektów budowlanych – stanowi źródło nieporozumień. Wedle wspomnianego załącznika, nierozprzestrzeniającym ognia przewodom wentylacyjnym, wodociągowym, kanalizacyjnym i grzewczym oraz ich izolacjom cieplnym odpowiadają:

  • przewody i izolacje wykonane z wyrobów klasy reakcji na ogień: A1L; A2L-s1, d0; A2L-s2, d0; A2L-s3, d0; BL-s1, d0; BL-s2, d0 oraz BL-s3, d0;
  • przewody i izolacje stanowiące wyrób o klasie reakcji na ogień wg PN-EN 13501-1:2008: A1L; A2L-s1, d0; A2L-s2, d0; A2L-s3, d0; BL-s1, d0; BL-s2, d0 oraz BL-s3,d0, przy czym warstwa izolacyjna elementów warstwowych powinna mieć klasę reakcji na ogień co najmniej E.

Podanym klasom reakcji na ogień odpowiadają stosowane w rozporządzeniu określenia: niepalny, niezapalny, trudno zapalny, łatwo zapalny, niekapiący, samogasnący, intensywnie dymiący, zgodnie z Polską Normą PN-EN 13501-1:2008 „Klasyfikacja ogniowa wyrobów budowlanych i elementów budynków – Część 1: Klasyfikacja na podstawie badań reakcji na ogień”, podane w kolumnie 2 tabeli.

Zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia, określeniom dotyczącym rozprzestrzeniania ognia odpowiadają europejskie klasy reakcji na ogień, dobrze znane m.in. z kart produktowych izolacji technicznych i budowlanych. W kontekście klasyfikacji NRO pojawia się zasadnicze pytanie: dlaczego w załączniku 3 mowa jest o dopuszczeniu warstwy izolacyjnej elementów warstwowych o klasie reakcji na ogień co najmniej E? To może rodzić nieporozumienia. Materiały te mają bowiem bardzo duży udział w ewentualnym pożarze, są zdolne do rozgorzenia przed upływem 10 minut i powodują intensywną emisją dymu w kontakcie z ogniem. Kluczem do zrozumienia zapisów załącznika 3, a w konsekwencji do poprawnego projektowania bezpiecznych systemów HVAC, jest rozróżnienie pomiędzy przewodami i izolacjami wykonanymi, a elementami stanowiącymi wyrób o określonej klasie reakcji na ogień.

W pierwszym przypadku mówimy o sytuacji, w której zarówno przewód, jak też materiał izolacyjny, stanowią osobne wyroby – oba muszą wówczas posiadać klasę reakcji na ogień w zakresie od minimum BL-s3, d0 do A1L według normy PN-EN 13501-1:2008. W drugim przypadku materiał izolacyjny co prawda może posiadać klasę reakcji na ogień E, ale tylko, jeśli przewód razem z izolacją stanowią gotowy, nierozłączny, prefabrykowany wyrób, który jako całość spełnia wymagania dla klasy co najmniej BL-s3, d0. W sytuacji, gdy projektant dobiera rozwiązanie izolacyjne np. dla już istniejącego kanału wentylacyjnego, skorzystanie z materiału izolacyjnego o klasie reakcji na ogień E będzie więc oznaczać niespełnienie wymagań dla przewodów nierozprzestrzeniających ognia. Jak dowodzi praktyka, a także rozmowy prowadzone podczas różnych spotkań i imprez branżowych, owa nieostrość zapisu powoduje różne, nierzadko błędne interpretacje.

image

Zabezpieczenie przed dymem

Prawidłowa interpretacja przepisów zawartych w omawianym załączniku nr 3 do rozporządzenia posiada kluczowe znaczenie szczególnie w kontekście przewodów instalacji wodociągowych, kanalizacyjnych czy ogrzewczych, które nierzadko biegną przez kilka stref oddzielenia przeciwpożarowego i stanowią newralgiczny element z punktu widzenia bezpieczeństwa całego budynku.

Jak pokazuje praktyka, podczas projektowania systemów HVAC warto pójść o krok dalej i zwrócić uwagę nie tylko na sam ogień, płomienie oraz wysoką temperaturę. W warunkach pożaru równie duże, o ile nie większe niebezpieczeństwo dla osób i mienia stanowią płonące krople oraz wydzielający się dym – jak wskazują statystyki Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej, tylko od września ubiegłego roku doszło w Polsce do prawie 3900 incydentów związanych z udziałem tlenku węgla, w tym do 50 wypadków śmiertelnych (stan na kwiecień 2016)*. Duże ilości dymu wydłużają czas efektywnej ewakuacji z płonącego budynku, a płonące krople przyczyniają się do dalszego rozprzestrzeniania się ognia. Jak podkreślają eksperci, rozwiązaniem, które pomaga ograniczyć te negatywne zjawiska, jest zastosowanie wyrobów sklasyfikowanych według normy PN-EN 13501-1:2008 jako niepalne.

Okiem eksperta – Robert Kotwas, Paroc Polska

W klasyfikacji uzupełniającej do europejskiej klasyfikacji ogniowej materiałów budowlanych znaleźć możemy określenia dotyczące klasy wytwarzania dymu (s) i płonących kropli (d) przez poszczególne wyroby. Wyroby klasy A1 nie posiadają tych określeń, ponieważ nie palą się ani w żaden sposób nie przyczyniają się do rozwoju pożaru, zaś wyroby o klasie A2-s1,d0 wydzielają niewielkie ilości dymu i nie wydzielają kapiących kropli. Izolacje wykonane z wyrobów o klasie reakcji na ogień A1 oraz A2-s1,d0, takie jak np. wełna mineralna, najlepiej spełniają wymagania dla przewodów nierozprzestrzeniających ognia, dlatego znajdują szerokie zastosowanie jako zabezpieczenie ciepłochronne i ogniochronne systemów HVAC.

Rozmawiając o pasywnej ochronie przeciwpożarowej obiektów budowlanych, warto stale wymieniać się wiedzą oraz dbać o poprawną interpretację przepisów prawnych. Przewody instalacji grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych, a także przepusty instalacyjne stanowią szczególnie istotny element z punktu widzenia bezpieczeństwa pożarowego, dlatego tak istotne jest pełne zrozumienie wymagań prezentowanych w warunkach technicznych. Dobierając odpowiedni materiał izolacyjny, unikniemy nieporozumień i błędów już na etapie projektu.

* http://www.straz.gov.pl/porady/Sezon_grzewczy_2015_2016



KONTAKT wyślij zapytanie ofertowe

Paroc Polska

E-mail: paroc.polska@paroc.com

Tel: +48 61 468 21 90
Adres:
Gnieźnieńska 4
62-240 Trzemeszno

Katalog firm

  • Alfaco

    Firma Alfaco Polska Sp. z o.o. to widoący dystrybutor kompleksowych rozwiązań…
    Alfaco
  • Domowe Ognisko - Salon kominkowy

    Nasza firma DOMOWE OGNISKO działa z branży kominkowej od 1998 roku. Od tego…
    Domowe Ognisko - Salon kominkowy
  • Kratki.pl

          Jesteśmy znanym i cenionym producentem wkładó…
    Kratki.pl

Programy