[ Zamknij ]

Nowe zasady dotyczące cookies
W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów na stronie Polityka Prywatności.


rejestracja

Szczegóły budowy kolektora próżniowego typu HeatPipe. Część 1.

Opublikowano: 25.07.2013
image

Popularność kolektorów próżniowych w Polsce jest na tle Europy zjawiskiem dość wyjątkowym – w  zasadzie wiele przemawia za wyborem kolektora płaskiego, a jednak okazuje się, że około 25% zapytań o kolektory słoneczne dotyczy właśnie kolektorów próżniowych.

 

Dlaczego kolektor próżniowy

Istnieją 3 sposoby przekazywania ciepła: konwekcja, przewodzenie i promieniowanie. Największy udział strat ciepła w kolektorze odbywa się przez przewodzenie, które można jednak niemal całkowicie ograniczyć zapewniając ciśnienie w otoczeniu absorbera poniżej 1mbar (ciśnienie bezwzględne). O ile osiągnięcie tak niskiego ciśnienia nie jest większym problemem o tyle sporo wysiłku wymaga utrzymanie tego ciśnienia przez jak najdłuższy czas. Można wskazać trzy podstawowe wyzwania, przed którymi stoją producenci próżniowych kolektorów słonecznych:

  1. Rura próżniowa musi być szczelna. Szczelność połączeń szkoło-metal, zakończenie rury itd. Wymagana możliwie duża szczelność na dyfuzję gazów do wnętrza rury.
  2. Szczelność rury musi zostać potwierdzona. Wymagane bardzo dokładne próby szczelności potwierdzające zdatność rury do wieloletniej eksploatacji.
  3. W czasie wieloletniej eksploatacji musi istnieć możliwość wiązania gazów resztkowych dyfundujących do wnętrza rury. Dla utrzymania niskiego ciśnienia w rurze i tym samym eliminowania strat ciepła przez przewodzenie.

 

Kolektory próżniowe, rurowe dostępne są w dwóch rodzajach – z przepływem bezpośrednim oraz typu HeatPipe. Przepływ bezpośredni mimo, że gwarantuje najwyższe sprawności optyczne jest technologią, od której się odchodzi. Przyczyną są przede wszystkim problemy eksploatacyjne związanie z procesem stagnacji, które z biegiem czasu powodują zaburzenia w przepływie czynnika przez poszczególne rury i znacznie obniżają sprawność pracy kolektora. Nie bez znaczenia są także wyższe koszty wykonania instalacji z uwagi na wymagane większej pojemności naczynia przeponowe i większe wymagane ilości czynnika solarnego, a także problemy związane z odpowietrzeniem układu w czasie jego napełniania. Coraz więcej producentów sięga po technologię HeatPipe (tzw. rurka cieplna), która ogranicza do minimum skutki występowania stagnacji, co gwarantuje prawidłową eksploatację kolektora przez dłuższy okres czasu.

 

Absorber

Rura kolektora próżniowego typu HeatPipe to w zasadzie kolektor płaski z najlepszą możliwą izolacją jaką stanowi tzw. głęboka próżnia. Rura typu HeatPipe jest hermetycznie zamknięta i sama w sobie jest kolektorem próżniowym o niewielkiej powierzchni – połączenie poszczególnych rur w kolektorze zbiorczym tworzy baterię rur solarnych. Absorber wykonany jest z miedzi pokrytej powłoką selektywną, a do niego przyspawana jest pojedyncza rura miedziana transportująca ciepło. Rura miedziana napełniona jest niewielką ilością wody zdemineralizowanej z dodatkami inhibitorów. Ilość wody jest ściśle związana z producentem, lecz zwykle ogranicza się do około 5ml. Ciśnienie panujące wewnątrz rury miedzianej jest na tyle niskie, że już przy temperaturach poniżej 30°C znajdująca się tam woda zaczyna wrzeć i przechodzić w parę. Ciepłe pary kierują się samoczynnie do górnej część do tzw. kondensatora. W kolektorze zbiorczym kondensator ma kontakt (na sucho) z czynnikiem solarnym któremu oddaje ciepło. Rura miedziana jest z zewnątrz prostą rurką o średnicy około 9mm dzięki czemu woda może swobodnie wędrować w fazie gazowej, oraz po skropleniu w fazie ciekłej. W sposób specjalny wykonane jest zakończenie rury w jej dolnej części. Strona wewnętrzna uformowana jest stożkowo, co zapobiega pękaniu rury w czasie ewentualnego zamarzania wody wewnątrz rurki miedzianej (stożek powoduje rozkład sił towarzyszących zamarzaniu wzdłuż rury). Dodatkowo stosuje się stop miedzi o możliwie dużej wytrzymałości. W czasie produkcji przeprowadza się testy szczelności rury Helem pod ciśnieniem.

 

Stożkowane zakończenie wewnętrznej części rury miedzianej zapobiega pękaniu w razie ewentualnego zamarzania wody wewnątrz rury.

 

 Jedno z pierwszych rozwiązań zakończenia rury miedzianej – znane przypadki pękania spowodowane zamarzaniem wody wewnątrz rury.

 

Szkło

Rury solarne dostępne są z pojedynczym lub podwójnym przeszkleniem (tzw. typ Sydney). To drugie rozwiązanie jest dość powszechne z uwagi na prostą budowę (w formie termosu) i tym samym niskie koszty produkcji. Jednak sprawność takiego kolektora, nawet optyczna, jest na bardzo niskim poziomie. Rozwiązanie z podwójnym przeszkleniem utrudnia także prace kolektora zimą, a więc w okresie kiedy uważa się, że kolektory próżniowe powinny pracować wydajniej od kolektorów płaskich. Rozwiązanie z pojedynczym przeszkleniem, oferowane przez niewielu producentów, to technologia gwarantująca wyższe sprawności i lepsze wartości współczynników strat ciepła niż dobrej klasy kolektory płaskie. Wynika to z faktu zastosowania cieńszego szkła niż w kolektorze płaskim, w dodatku z powłoką antyrefleksyjną, oraz oczywiście wykorzystania najlepszej możliwej izolacji cieplnej – próżni. Rura szklana dostępna jest najczęściej w dwóch rodzajach, jako szkło borowo-krzemianowe o grubości 2mm oraz sodowo-wapienne o grubości 1,6mm. Od rury szklanej wymaga się dużej odporności na zmiany temperatur, oraz uszkodzenia mechaniczne (badania wg normy EN12975-2). Szkło musi także stanowić maksymalnie szczelną barierę przed dyfuzją cząstek gazów do wnętrza rury. Różnica ciśnień pomiędzy wewnętrzną i zewnętrzną częścią rury to „zaledwie” 1bar, ale cząsteczki gazów atmosferycznych bardzo chętnie będą próbowały dyfundować do wnętrza rury przez ścianki szkła co prowadzi do podnoszenia ciśnienia wewnątrz i wzrost strat ciepła. Szkło borowo-krzemianowe wykazuje najlepszą odporność mechaniczną i szczelność przed dyfuzją gazów.

 

Testy szczelności rury próżniowej

Każda próżniowa rura solarna musi pozytywnie przejść test szczelności. W czasie testów szczelności nie stosuje się nadciśnienia lecz wysokie podciśnienie. Wartość ciśnienia próby wynosi zaledwie 10-8mbar (ciśnienie bezwzględne).

 

 

Tabela 1. Wartości istotnych ciśnień przy produkcji kolektorów próżniowych.

Ciśnienie otoczenia 1000 mbar
Graniczne ciśnienie parowania 1 mbar
Poniżej tego ciśnienia w próżniowej rurze solarnej zanika przewodzenie ciepła
Ciśnienie panujące w nowej rurze próżniowej 10-6 mbar

 

 

Tabela 2. Powszechne metody testowania szczelności rur próżniowych

Przez pomiar różnicy ciśnień Dokładność pomiaru do 10-3 mbar·l/s
Przez pomiar spektrometrem Dokładność pomiaru do 10-5 mbar·l/s

 

Jeżeli rura solarna jest nieszczelna w tak niewielkim stopniu, że nie wykazały tego badania szczelności to w najgorszym wypadku testowana rura przestanie gwarantować izolacją termiczną po upływie następującego czasu (wskazówka: pojemność rury próżniowej wynosi 10 litrów):

 

 

Testy szczelności z wykorzystaniem pomiaru różnicy ciśnień:

 

Testy szczelności z wykorzystaniem spektrometru:

 

Wniosek: Jeżeli rura solarna przeszła pozytywne testy szczelności przy wykorzystaniu spektrometru to gwarantuje szczelność przez co najmniej 32 lata (czyli po czasie 32 lat wewnątrz rury ciśnienie może wzrosnąć do granicznego ciśnienia parowania 1mbar – ciśnienie bezwzględne)!

 

Szczegóły budowy kolektora próżniowego typu HeatPipe. Część 2. >>
 

Autor: Dawid Pantera

Akademia Viessmann



KONTAKT wyślij zapytanie ofertowe

Viessmann

E-mail: info@viessmann.pl

Tel: +48 801 00 2345
Adres:
Karkonoska 65
53-015 Wrocław

Katalog firm

  • Hewalex

    Ponad 25 lat rozwoju – od wizji do wiodącego producenta Rozwó…
    Hewalex
  • Galmet

    Galmet jest największym polskim producentem urządzeń grzewczych, z blisko 35-…
    Galmet
  • De Dietrich

    De Dietrich to jedna z najstarszych marek w branży grzewczej na świecie. W 20…
    De Dietrich

Kolektory słoneczne